De unieke focus van het MyMovez project

Een ongezonde leefstijl kan al op jonge leeftijd tot gezondheidsproblemen en overgewicht leiden. Het MyMovez onderzoeksproject richt zich op het stimuleren van een gezonde leefstijl bij schoolkinderen in de leeftijd van 9 tot 16 jaar met behulp van moderne communicatietechnologieën (ons zogeheten Wearable Lab).

De afgelopen twee jaar hebben wij het eet-, beweeg- en mediagedrag van ongeveer 1.000 scholieren in Nederland verzameld. Op basis van deze gegevens hebben wij een campagne ontwikkeld die een gezonde levensstijl onder jongeren stimuleert. De volgende stap is om te kijken of deze gezonde leefstijlcampagne werkt. Dat zullen wij aankomend schooljaar testen. Het uitgangspunt van de campagne is om de kracht van de sociale omgeving te gebruiken. Naast de thuisomgeving bepalen ook vrienden en klasgenoten het eet-, beweeg- en mediagedrag van jongeren. Zij beïnvloeden wat jongeren eten en drinken, hoeveel ze bewegen, welke sport ze beoefenen,  welke tv-programma’s ze kijken of welke games ze spelen. Het MyMovez project brengt in kaart wat de meest effectieve manier is om de sociale omgeving op school in te zetten bij het verbeteren van de leefstijl van jongeren.

Het onderzoek in fasen

Het project bestaat uit drie fasen. Fase I is al achter de rug. Deze fase bestond uit het in kaart brengen van persoonlijkheids-, media- en omgevingsfactoren die een gezonde leefstijl stimuleren of remmen. In Fase II (start februari 2018) vindt de MyMovez-leefstijlcampagne plaats via berichten op de mobiele telefoon.

Planning:

  • Om te onderzoeken of de MyMovez leefstijlcampagne goed werkt, krijgen deelnemers in de periode tussen februari en juni 2018 drie keer gedurende één week de MyMovez telefoon en het polsbandje mee. De exacte data worden vastgelegd in nauw overleg met de school. De deelnemers worden tijdens de eerste onderzoeksweek ook gewogen en gemeten. Het onderzoek vindt niet alleen op school plaats, maar ook bij de leerlingen thuis.

Wearable Lab

Onderzoek doen gaat met z’n tijd mee! Voor de gegevensverzameling en uitvoering van de leefstijlcampagne maken wij gebruik van het Wearable Lab: een waterdicht polsbandje dat de fysieke activiteiten meet en een smartphone. Het voordeel voor de deelnemers? Het Wearable Lab maakt meedoen aan onderzoek leuk en makkelijk!

  • De smartphone is uitgerust met de speciaal door ons ontwikkelde MyMovez applicatie (app). Met de telefoon kan niet gebeld worden en surfen op internet is onmogelijk. De telefoon is afgeschermd en de app is beveiligd, zodat de deelnemers uitsluitend toegang hebben tot de MyMovez app en niets anders. De app wordt vooral gebruikt om gegevens te verzamelen door middel van dagelijkse vragenlijstjes, foto’s en locatiebepalingen (bijv. om het sociale netwerk in kaart te brengen en om fietsactiviteit te meten). Tijdens de onderzoeksdagen ontvangen deelnemers berichtjes op hun onderzoekstelefoon met het verzoek om enkele vragen te beantwoorden. Vragen zullen bijvoorbeeld gaan over de sociale relaties van deelnemers (bijv. wie hun vrienden zijn) of over hun leefstijl (bijv. het beweeg-, eet- en drinkgedrag en mediagebruik).
  • Op de telefoon kunnen deelnemers ook een puzzelspelletje spelen, mits ze alle vragen hebben beantwoord en voor een duur van maximaal 5 minuten per uur. ’s Avonds (na 19.30 uur) en tijdens lesuren kunnen er geen spelletjes worden gespeeld. In het toestemmingsformulier kunnen ouder(s)/verzorger(s) apart aangeven of hun kind een spel mag spelen.
  • Deelnemers kunnen ook contact opnemen met het MyMovez team via een berichtenpagina binnen de app. Hierop kunnen zij ook op een veilige manier contact hebben met klasgenoten (via een klassenpagina of 1-op-1). Via de berichtenpagina kunnen wij ook (gezondheids)berichten en video’s versturen en jongeren aanmoedigen om die te bespreken en verspreiden binnen hun sociale netwerk. Deze communicatie gebruiken wij ook om de werking van de gezonde leefstijlcampagne te analyseren en evalueren.
  • De berichtenpagina binnen de app (‘Social Buzz’ genaamd) is een veilige omgeving voor deelnemers. Zo worden geplaatste berichten door onderzoekers van de Radboud Universiteit in de gaten gehouden. Deelnemers kunnen berichten ‘markeren’ als zij deze als onprettig ervaren. Wij krijgen daar direct een melding van en zullen vervolgens deze berichten te verwijderen, en deelnemers op hun geplaatste bericht aanspreken (en indien nodig toegang tot de berichtenpagina ontzeggen). Binnen de berichtenpagina kunnen deelnemers alleen afbeeldingen en video’s delen met anderen die door de onderzoekers op de telefoon zijn gezet , bijvoorbeeld afbeeldingen van verschillende sportactiviteiten of gezonde tussendoortjes. Tijdens de instructie zullen wij tevens onze ‘gedragsregels’ bespreken, bijvoorbeeld hoe wij willen dat deelnemers met elkaar omgaan op de berichtenpagina. Download hier onze gedragsregels (PDF)
  • Het polsbandje dat de fysieke activiteiten meet, is waterdicht en kan de volledige onderzoeksweek worden gedragen. De gegevens van het polsbandje worden via de telefoon doorgestuurd naar de beveiligde opslagomgeving van de Radboud Universiteit.

Minimale belasting voor leerkrachten en scholieren

  • De app houdt rekening met de school- en pauzetijden van scholieren. Deelnemers beantwoorden op school alleen tijdens de pauzes korte vragen via hun telefoon. Op deze manier zullen jongeren nooit tijdens de les worden gevraagd om iets voor het onderzoek te doen. Thuis ontvangen zij ook berichtjes, in de ochtend, middag of aan het begin van de avond (tot 19.30 uur). Deelnemers verzamelen dus gedurende de onderzoeksdagen zelf gegevens, de school ondervindt daar geen hinder van (tijdens lesuren vraagt de app geen aandacht).
  • Om een volledig beeld te krijgen van het sociale netwerk en om de kracht van het netwerk optimaal te kunnen benutten, streven wij ernaar om alle leerlingen van de klas mee te laten doen. Indien de school doorgaans geen digitale informatiebrieven verstuurt aan ouders, vragen wij de leerkrachten om de informatiebrieven aan de leerlingen mee te geven en de toestemmingsverklaringen in te nemen. Hierbij zouden wij het zeer waarderen als de leerkrachten alle leerlingen motiveren om de toestemmingsverklaring in te leveren. Wij streven ernaar dat ouders via een digitaal formulier toestemming geven om de belasting voor de leerkrachten te minimaliseren.
  • De eerste keer dat wij bij de leerlingen in de klas komen, maken wij ze bekend met de onderzoekstelefoon en polsbandjes. Dit kost iets meer tijd (max. 30 minuten) dan de daarop volgende keren, aangezien de leerlingen dan al zijn ingelicht over het onderzoek en weten hoe de apparaten werken en wat er van hen wordt verwacht. De eerste onderzoeksweek worden de deelnemers ook gemeten en gewogen. Wij zullen hen dan één voor één de klas uitroepen om hun lengte en gewicht te meten (met kleding aan, maar zonder schoenen). Wij zouden het op prijs stellen als wij hiervoor een ruimte bij u mogen gebruiken.
  • Het kan zijn dat deelnemers problemen ervaren met hun telefoon of polsbandje. Om ze zo snel mogelijk te helpen, zouden wij het fijn vinden als op school een leerkracht als aanspreekpunt beschikbaar is. De leerkracht krijgt beschikking over een aantal reservetelefoons, bandjes en opladers. Als er behoeft aan is, kan de leerkracht contact opnemen met het MyMovez team en sturen wij dezelfde dag nog iemand op pad om verder te helpen!

De leerkrachten hoeven verder niets aan het onderzoek te doen!

Privacy

De onderzoekers zijn niet geïnteresseerd in de specifieke resultaten van leerlingen, maar in de algemene resultaten van alle deelnemers die meedoen aan dit onderzoek op verschillende scholen in Nederland. De gegevens die wij uiteindelijk publiceren zijn niet herleidbaar tot individuele leerlingen. De onderzoeksgegevens zullen alleen worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en ter verbetering van gezondheidscampagnes voor jongeren. De gegevens zullen niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt.

Het is belangrijk om te benadrukken dat alle verzamelde informatie anoniem verwerkt en vertrouwelijk wordt opgeslagen. Elk kind krijgt een nummer dat gekoppeld wordt aan de informatie uit het polsbandje en de vragenlijsten. Alleen de onderzoekers hebben toegang tot die informatie en de gegevens worden bewaard op een beveiligde dataserver van de Radboud Universiteit. Bovendien wordt zorgvuldig omgegaan met de jongeren, zodat zij niet het gevoel krijgen beoordeeld te worden of te moeten presteren. Medewerking aan dit onderzoek blijft vrijwillig en deelnemers kunnen te allen tijde stoppen met het onderzoek. Het project voldoet aan de internationale ethische richtlijnen voor onderzoek en is goedgekeurd door de Ethical Review Board van de European Research Council en de Ethiek Commissie Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit. Als het onderzoek is afgerond, worden de geanonimiseerde gegevens opgeslagen in de onderzoeksdatabank van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW). Alle geleende apparatuur blijft in het bezit van de Radboud Universiteit. Bij schade, verlies of diefstal van de onderzoeksspullen is er geen sprake van aansprakelijkheid voor uw zoon of dochter, uzelf of de school.

Wij hopen dat u met ons mee wilt werken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl van leerlingen op uw school!