De unieke focus van het MyMovez project

Een ongezonde leefstijl kan al op jonge leeftijd tot gezondheidsproblemen en overgewicht leiden. Het MyMovez onderzoeksproject richt zich op het stimuleren van een gezonde leefstijl bij schoolkinderen in de leeftijd van 9 tot 15 jaar met behulp van moderne communicatietechnologieën (zie Wearable Lab). Het onderzoeksteam volgt drie jaar lang het eet- beweeg- en mediagedrag van ongeveer 1000 schoolkinderen. We starten met kinderen in groep 6 van de basisschool en klas 1 van de middelbare school. In de eerste twee jaar verzamelen wij gegevens om een effectieve interventie te ontwikkelen. In het derde jaar, als de kinderen in groep 8 en klas 3 zitten, wordt de interventie uitgevoerd en geëvalueerd. Op deze manier maken wij een interventie die geschikt is om op elke school uit te voeren!

Het uitgangspunt van de interventie is om de kracht van de sociale omgeving te gebruiken. Naast de thuisomgeving bepalen ook vrienden en klasgenoten het eet-, beweeg- en mediagedrag van kinderen. Zij beïnvloeden wat kinderen eten en drinken, hoeveel ze bewegen, welke sport ze beoefenen,  welke tv-programma’s ze kijken of welke games ze spelen. Het MyMovez project brengt in kaart wat de meest effectieve manier is om deze sociale netwerken en relaties te gebruiken en in te zetten bij het verbeteren van hun leefstijl.

Het onderzoek in fasen

Het project bestaat uit drie fasen. In Fase I wordt het sociale netwerk in kaart gebracht van de schoolkinderen en verzamelen wij informatie over persoonlijkheids-, media- en omgevingsfactoren, die een gezonde leefstijl stimuleren of remmen. In Fase II vindt de MyMovez-leefstijl campagne plaats via berichten op de mobiele telefoon. Kinderen binnen de vastgestelde sociale netwerken worden daarbij wel óf niet gestimuleerd om de campagneboodschappen te verspreiden en het goede voorbeeld te geven, bijvoorbeeld door meer te bewegen of water te drinken in plaats van frisdrank. In de laatste fase wordt het verschil van deze aanpak geëvalueerd.

Het MyMovez team plant samen met u in welke week (3 week- en 2 weekenddagen) van de onderzoeksperiode de afname kan plaatsvinden. Wanneer precies de interventie in Fase II uitgevoerd wordt, wordt bepaald aan de hand van de resultaten uit Fase I. Wij zullen dit tijdig aan u laten weten, zodat dit in overleg ingepland kan worden. De kinderen worden in de drie onderzoeksjaren ook 5 keer gewogen en gemeten. Samengevat houdt dit in dat kinderen ongeveer driemaal per jaar een halve week lang het Wearable Lab (onderzoekstelefoon en polsbandje) bij zich dragen. Het onderzoek vindt niet alleen op school plaats, maar ook bij de leerlingen thuis.

Wearable Lab

Onderzoek doen gaat met z’n tijd mee! Voor de gegevensverzameling en uitvoering van de interventie maken wij gebruik van het Wearable Lab: een polsbandje dat de fysieke activiteiten meet en een smartphone. Het voordeel voor de deelnemende kinderen? Het Wearable Lab maakt meedoen aan onderzoek leuk en makkelijk!

  • De smartphone is uitgerust met de speciaal door ons ontwikkelde MyMovez applicatie (app). Met de telefoon kan niet gebeld worden en surfen op internet is onmogelijk. De telefoon is afgeschermd en de app is beveiligd, zodat de kinderen uitsluitend toegang hebben tot de MyMovez app en niets anders daarbuiten. Op de onderzoekstelefoon ontvangen de kinderen over de dag verspreid verzoekberichtjes om enkele vragen te beantwoorden. Deze berichtjes ontvangen zij nooit onder schooltijd! De vragen zullen onder andere gaan over hun sociale netwerk (bijv. met wie ze omgaan), hun beweeggedrag, eet- en drinkgedrag en mediagedrag.
  • Op de telefoon kunnen kinderen een spelletje spelen, mits ze alle vragen hebben beantwoord en voor een duur van maximaal 5 minuten per uur. ’s Avonds kunnen kinderen het spelletje niet spelen en ontvangen ze ook geen nieuwe berichten of vragenlijsten meer op hun telefoon.
  • Kinderen kunnen ook contact opnemen met het MyMovez team via een berichtenbord binnen de app. In een later stadium wordt het ook mogelijk om contact te hebben met klasgenoten. Het berichtenbord zal in de gaten worden gehouden door een onderzoeker. Via het berichtenbord kunnen wij ook gezondheidsboodschappen versturen en kinderen stimuleren om dit te bespreken en verspreiden binnen hun sociale netwerk.
  • Het polsbandje dat de fysieke activiteiten meet, is waterdicht en kan 5 dagen lang continu worden gedragen. De gegevens van het polsbandje worden via de telefoon doorgestuurd naar de beveiligde opslagomgeving van de Radboud Universiteit.

Minimale belasting voor leerkrachten en scholieren

  • De app houdt rekening met de school- en pauzetijden van scholieren. Op deze manier zullen kinderen nooit tijdens de les worden gevraagd om iets voor het onderzoek te doen. Buiten schooltijd (maar wel tijdens de pauzes) verzamelen wij gegevens door middel van korte vragenlijsten via de telefoon.
  • Om een volledig beeld te krijgen van het sociale netwerk en om de kracht van het netwerk optimaal te kunnen benutten, streven wij ernaar om alle kinderen van de klas mee te laten doen. Indien de school doorgaans geen digitale informatiebrieven verstuurt aan ouders, vragen wij de leerkrachten om de informatiebrieven aan de kinderen mee te geven en de toestemmingsverklaringen in te nemen. Hierbij zouden wij het zeer waarderen als de leerkrachten alle kinderen motiveren om de toestemmingsverklaring in te leveren. Wij streven ernaar dat ouders via een digitaal formulier toestemming geven om de belasting voor de leerkrachten te minimaliseren.
  • De eerste keer dat wij bij de kinderen in de klas komen, maken wij ze bekend met de onderzoekstelefoon en polsbandjes. Dit kost iets meer tijd (max. 45 minuten) dan de daarop volgende keren (max. 30 minuten), aangezien de leerlingen dan al zijn ingelicht over het onderzoek en weten hoe de apparaten werken en wat er van hen wordt verwacht. Vijf keer in de drie onderzoeksfases worden de kinderen één voor één de klas uitgeroepen om hun lengte en gewicht te meten (met kleding aan, maar zonder schoenen). Wij zouden het op prijs stellen als wij hiervoor een ruimte bij u mogen gebruiken.
  • Het kan zijn dat kinderen problemen ervaren met hun telefoon of polsbandje. Om ze zo snel mogelijk te helpen, zouden wij het fijn vinden als op school een (LO) leerkracht als aanspreekpunt beschikbaar is. De leerkracht krijgt beschikking over een aantal reservetelefoons, bandjes en opladers. Als er behoeft aan is, kan de leerkracht contact opnemen met het MyMovez team en sturen wij dezelfde dag nog iemand op pad om verder te helpen!

De leerkrachten hoeven verder niets aan het onderzoek te doen!

Privacy

Het is belangrijk om te benadrukken dat alle verzamelde informatie anoniem verwerkt en vertrouwelijk opgeslagen wordt. Elk kind krijgt een uniek nummer dat wordt gekoppeld aan de vragenlijsten en de app. Alleen de onderzoekers hebben toegang tot die informatie en de gegevens worden bewaard op een beveiligde dataserver van de Radboud Universiteit. Bovendien wordt zorgvuldig omgegaan met de kinderen, zodat zij niet het gevoel krijgen beoordeeld te worden of te moeten presteren. De kinderen kunnen te allen tijde stoppen met het onderzoek. Het project voldoet aan de internationale ethische richtlijnen voor onderzoek en is goedgekeurd door de Ethical Review Board van de European Research Council en de Ethiek Commissie van de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit. De onderzoeksgegevens zullen alleen worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en ter verbetering van gezondheidscampagnes voor jongeren. De gegevens zullen niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt. Ook blijft alle geleende apparatuur in het bezit van de Radboud Universiteit. Bij verlies of diefstal is er geen sprake van aansprakelijkheid voor de leerling, de ouders, de leerkracht of de school.

Wij hopen dat u met ons mee wilt werken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl van kinderen op uw school!