Wat heeft onze school aan onderzoeksdeelname?

Door mee te doen krijgt uw school:
  • een unieke kans om geheel kosteloos deel te nemen aan een Europees gesubsidieerd gezondheidsprogramma, waardoor uw school voorop loopt in de nieuwste ontwikkelingen over het bevorderen van een gezonde leefstijl bij de jeugd;
  • een extra mogelijkheid om aandacht te schenken aan de thema's 'Voeding' en 'Sport en Bewegen'. Deze thema's dragen onder andere bij aan het behalen van het Gezonde School vignet;
  • Updates over de uitkomsten van het project (bijv. infographics) met informatie die u helpt om een gezonde school en omgeving voor uw leerlingen te kunnen creëren;
  • de gelegenheid om bij te dragen aan (1) de ontwikkeling van wetenschappelijke kennis over jongeren en gezondheid en (2) het verbeteren van gezondheidsinterventies voor jongeren.

Wat betekent deelname aan het onderzoek voor onze school?

Deelname aan het MyMovez-project betekent dat deelnemers in de periode tussen februari en juni 2018 drie keer gedurende één week de MyMovez-telefoon en het polsbandje meekrijgen. De exacte data worden vastgelegd in nauw overleg met de school. De deelnemers worden tijdens de eerste onderzoeksweek van 2018 ook gewogen en gemeten.

Heb ik alleen driemaal per jaar onderzoekers op school voor het bezorgen en ophalen van het Wearable Lab?

Ja, dat klopt. De onderzoekers komen slechts driemaal per jaar langs om de mobiele telefoons en polsbandjes uit te delen in de klas en een week later weer op te halen. Het meet- en weegmoment zal plaatsvinden tijdens de geplande bezoekjes op school. Dit wordt gedaan door de onderzoekers.

Onze school doet al mee aan een gezondheidsprogramma.

Dat is geen enkel probleem. U mag daarnaast ook mee doen aan ons onderzoeksproject. We blijven wel graag op de hoogte van lopende gezondheidsprogramma's op uw school.

Tot wanneer kan onze school worden opgegeven voor dit onderzoeksproject?

In verband met onze planning, horen wij het liefst zo snel mogelijk of uw school meedoet aan het onderzoek. In ieder geval voor de kerstvakantie, want rondom februari 2018 start er weer een onderzoeksweek.

Waarom is het van belang voor MyMovez om naast de leefstijl van kinderen ook het sociale netwerk in kaart te brengen?

Het doel van het project is om een gezonde leefstijl bij kinderen te bevorderen. De focus ligt op gezond eten en drinken, en voldoende bewegen. Of kinderen dat doen bepalen ze voor een groot deel zelf, maar het sociale netwerk van familie, vrienden en leerkrachten speelt ook een belangrijke rol. Als we een gezonde leefstijl willen bevorderen, is het daarom heel belangrijk om rekening te houden met dat sociale netwerk.

Het MyMovez onderzoeksproject richt zich op de preventie van overgewicht, mogen kinderen met overgewicht dan wel meedoen aan het onderzoek?

Natuurlijk, alle leerlingen in groep 6, 7 of 8 van de basisschool of van de 1e, 2e of 3e klas van de middelbare school mogen meedoen.

Hoeveel kinderen moeten er minimaal meedoen?

De school mag zelf bepalen hoeveel klassen er mee doen. Beschikt een basisschool over meerdere groepen 6, 7 of 8, dan mogen al deze klassen meedoen. Hetzelfde geldt voor de eerste-, tweede- en derdejaars klassen binnen het voortgezet onderwijs. Wij streven ernaar om alle klassen mee te laten doen, aangezien op deze manier het hele sociale netwerk benut kan worden voor de gezonde leefstijlcampagne.

Hoe worden ouders of andere wettelijke vertegenwoordigers van leerlingen over dit onderzoeksproject geïnformeerd?

Voorafgaand aan het onderzoeksproject zullen alle ouders een brief met informatie over het project ontvangen. Deze informatiebrief zullen wij digitaal aanleveren of per post opsturen, afhankelijk van de wens van de school. Bij de brief per post zit een antwoordstrook waarmee ouders (of andere wettelijke vertegenwoordigers) hun toestemming dienen te geven. Deze strook kunnen zij inleveren bij de betreffende leerkracht. De digitale brief bevat een link naar onze website waar ouders via ons digitale formulier toestemming kunnen geven. Onze ervaring is echter dat de meeste ouders dit soort onderzoek heel belangrijk vinden.

Kan de school aansprakelijk worden gesteld voor verlies of diefstal?

Alle geleende apparatuur is in het bezit van de Radboud Universiteit. Bij verlies of diefstal is er dus geen sprake van aansprakelijkheid voor de leerling, de ouders of de school.

Wat meet het Wearable Lab precies bij deelnemers?

Het Wearable Lab is een combinatie van een waterdichte bewegingsmeter (polsbandje) en een smartphone:
  • Het polsbandje dient door deelnemers als armbandje gedragen te worden gedurende de onderzoeksdagen. Het polsbandje bevat een "accelerometer" die bijhoudt hoeveel stappen deelnemers per dag zetten, hoeveel minuten per dag zij actief zijn en hoe hoog hun inspanning is tijdens deze actieve momenten. Het bandje meet geen fietsactiviteit, die informatie wordt aangevuld door de telefoon.
  • De smartphone is uitgerust met de door ons ontwikkelde MyMovez app. Deze applicatie wordt vooral gebruikt om gegevens te verzamelen door middel van dagelijkse vragenlijstjes, foto’s en locatiebepalingen (bijv. om het sociale netwerk in kaart te brengen en om fietsactiviteit te meten). Tijdens de onderzoeksdagen ontvangen deelnemers berichtjes op hun onderzoekstelefoon met het verzoek om enkele vragen te beantwoorden. Vragen zullen bijvoorbeeld gaan over de sociale relaties van deelnemers (bijv. wie hun vrienden zijn) of over hun leefstijl (bijv. het beweeg-, eet- en drinkgedrag en mediagebruik). Deelnemers beantwoorden op school alleen tijdens de pauzes korte vragen via hun telefoon. Thuis ontvangen zij ook berichtjes, in de ochtend, middag of aan het begin van de avond. Deelnemers verzamelen dus gedurende de onderzoeksdagen zelf gegevens, de school ondervindt daar geen hinder van (tijdens lesuren vraagt de app geen aandacht). De app bevat ook een berichtenbord waarop deelnemers met elkaar kunnen communiceren. Via het berichtenbord kunnen wij ook (gezondheids)boodschappen versturen en deelnemers stimuleren om dit te bespreken en verspreiden binnen hun sociale netwerk. Deze boodschappen en de berichtenbord-conversaties kunnen wij vervolgens analyseren en evalueren.

Hoe om te gaan met de mobiele telefoons?

Deelnemers beantwoorden op school alleen korte vragen met hun telefoons tijdens de pauzes. De leerkracht kan dus gerust als regel instellen dat de telefoons alleen maar tijdens de pauzes gebruikt mogen worden. De (pauze)tijden waarop leerlingen berichtjes ontvangen, zullen worden afgestemd met de directie en de betreffende leerkrachten. Leerkrachten zullen dus niet worden belemmerd in het geven van onderwijs en zullen zo min mogelijk worden belast met taken die nodig zijn voor het onderzoek. Buiten schooltijd zullen leerlingen alleen berichtjes ontvangen in de middag en vroege avond (tot 19.30 uur). Ouders hoeven er dus niet bang voor te zijn dat kinderen laat in de avond nog vragenlijsten moeten beantwoorden.

Hoe om te gaan met de activity-tracker?

Wij vragen deelnemers om een apparaatje in de vorm van een polsbandje gedurende de onderzoeksdagen bij zich te dragen, zowel binnen school als buiten school. Het bandje meet automatisch de fysieke activiteiten van kinderen. Hier hoeven kinderen verder niets voor te doen. Het polsbandje is water- en shockproof, kinderen kunnen het altijd om houden.

Kunnen kinderen ook stoppen met het onderzoek?

Medewerking aan dit onderzoek is vrijwillig. Deelnemers kunnen te allen tijde stoppen met het onderzoek wanneer ze niet meer mee willen doen. Er zal zorgvuldig worden omgegaan met de leerlingen, zodat zij niet het gevoel krijgen te worden beoordeeld of te moeten presteren.

Wat kunnen kinderen allemaal doen op de MyMovez app?

De MyMovez-app dient dus voornamelijk als onderzoeksmiddel. Maar er zijn ook enkele fun-elementen toegevoegd om deelname nog leuker te maken:
  • Op de telefoon kunnen deelnemers ook een spelletje spelen, mits ze alle vragen hebben beantwoord en voor een duur van maximaal 5 minuten per uur. ’s Avonds en tijdens lesuren kunnen er geen spelletjes worden gespeeld. In het toestemmingsformulier kunnen ouder(s)/verzorger(s) apart aangeven of hun kind een spel mag spelen.
  • Deelnemers kunnen binnen de app ook contact opnemen met het MyMovez-team via een berichtenpagina. Hierop kunnen zij ook op een veilige manier contact hebben met klasgenoten (via een klassenpagina of 1-op-1). Via de berichtenpagina kunnen wij ook (gezondheids)berichten en video’s versturen en jongeren aanmoedigen om die te bespreken en verspreiden binnen hun sociale netwerk. Deze communicatie gebruiken wij ook om de werking van de gezonde leefstijlcampagne te analyseren en evalueren. De berichtenpagina zal in de gaten worden gehouden door een onderzoeker.

Is de berichtenpagina veilig?

De berichtenpagina binnen de MyMovez-app (‘Social Buzz’ genaamd) is een veilige omgeving voor deelnemers. Zo worden geplaatste berichten door onderzoekers van de Radboud Universiteit in de gaten gehouden. Deelnemers kunnen berichten ‘markeren’ als zij deze als onprettig ervaren. Wij krijgen daar direct een melding van en zullen vervolgens deze berichten te verwijderen, en deelnemers op hun geplaatste bericht aanspreken (en indien nodig toegang tot de berichtenpagina ontzeggen). Binnen de berichtenpagina kunnen deelnemers alleen afbeeldingen en video’s delen met anderen die door de onderzoekers op de telefoon zijn gezet, bijvoorbeeld afbeeldingen van verschillende sportactiviteiten of gezonde tussendoortjes. Tijdens de instructie zullen wij tevens onze ‘gedragsregels’ bespreken, bijvoorbeeld hoe wij willen dat deelnemers met elkaar omgaan op de berichtenpagina. Download hier onze gedragsregels (PDF).

Kan met de onderzoekstelefoon gebeld worden?

Er kan niet gebeld worden met de telefoon.

Kunnen kinderen met de onderzoekstelefoon op internet?

De telefoon en app worden zo geprogrammeerd dat kinderen uitsluitend toegang hebben tot de MyMovez app. Er zijn geen andere mogelijkheden om op internet te kunnen.

Hoe wordt de privacy van kinderen gewaarborgd?

Het is belangrijk om te benadrukken dat alle verzamelde informatie anoniem verwerkt en vertrouwelijk opgeslagen wordt. Elk kind krijgt een uniek nummer dat gekoppeld wordt aan de vragenlijsten en de app. De gegevens worden bewaard op een beveiligde dataserver van de Radboud Universiteit. Als het project is afgerond, worden de geanonimiseerde gegevens opgeslagen in de onderzoeksdatabank van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW). Wij dragen er zorg voor dat alleen wetenschappelijk onderzoekers toegang tot die gegevens krijgen. Bovendien wordt zorgvuldig omgegaan met de kinderen, zodat zij niet het gevoel krijgen beoordeeld te worden of te moeten presteren. De kinderen kunnen te allen tijde stoppen met het onderzoek. Het project voldoet aan de internationale ethische richtlijnen voor onderzoek en is goedgekeurd door de Ethical Review Board van de European Research Council en de Ethiek Commissie van de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit. De onderzoeksgegevens zullen alleen worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en ter verbetering van gezondheidscampagnes voor jongeren. De gegevens zullen niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt.